DE LAATSTE TWEE

In de rest van ons landje regent het. Hier is ons hoge noorden schijnt nog de zon. Het waait wel, maar het is best te doen, zeker in mijn beschutte tuin. Hier en daar wat opruimen. Niet te veel, ik hou niet van een ouderwetse "winterklare" tuin. Graag laat ik van alles wat staan. Het is een bescherming voor de planten en de grond. Allerlei klein kruipspul kan zich er in verstoppen. Als dan straks de winter komt zitten ze veilig weggekropen. Er bloeit nog steed het een en ander. Van het Moederkruid     ( Tanacetum parthenium ) staan nog enkele te bloeien terwijl op dezelfde plant ook een al lang uitgebloeide stengel staat. Fijne planten vind ik dat. Ze zaaien zichzelf uit en als ze uitgebloeid zijn sterft de bloemstengel af en beginnen ze van onderuit weer uit te groeien en gaan weer bloeien. Aan een zo'n dode stengel vind ik de lege bloembodems. Alle zaadjes zijn al rondgestrooid, behalve van eentje, daar zitten nog twee zaadjes in. Ze wachten op een flinke windstoot of iets of iemand die er even tegen aanstoot. Het fototoestel halen en een foto maken en dan...............een flinke tik tegen de stengel en de laatste twee liggen op de grond. Daar kunnen ze straks ontkiemen en mij volgend jaar weer verblijden met hun mooie witte bloemetjes met helder gele hartjes.

MEE-ETERS

Een mooie zonnige dag. Een dag om niet binnen te zitten. Er op uit dus! De staatsbossen bij Gieten is het doel. Het is er natuurlijk druk. De parkeerplaats staat vol auto's. Het is de laatste dag van de herfstvakantie. Mooie gelegenheid om de kinderen en de honden te laten uitrennen. Na een kwartiertje wandelen is het al weer rustig. Het gejoel en geblaf is nog slechts vaag te horen. Geen idee waar al dat volk is heen getrokken. Niet daarheen waar ik ga. Gelukkig maar. Een enkeling kom ik nog tegen, zeg goedemiddag en struin verder. Vaak net even buiten de paden, vooral als er dode boomstammen liggen. Zoeken en speuren naar paddenstoelen. De laatste keer dat ik hier was waren er ook al aardig wat te zien. Gek genoeg zag ik toen geen stinkzwammen, nu echter zijn ze volop te zien en te ruiken. Ze worden allemaal goed bekeken, maar een gesluierde dame zit er helaas niet bij. De route die ik loop is zeer afwisselend. Beukenbos, naaldbos, een stukje heide, eikenhakhout en wat stukken "natuurlijk bos" in wording. Russula's in ruime aantallen, Braakrussula ( Russula emetica ) mooi rozerood van kleur en Geelwitte russula ( Russula ochroleuca ) om maar een paar te noemen. Jammer dat ze allemaal waren aangevreten door slakken. Verder hele mooie bundels zwavelkoppen ( Hypholoma fasciculare ) op boomstobben. Elfenbankjes in soorten en heel veel Aardappelbovisten ( Scleroderma citrinum ). Vlak langs een paadje zit er een met twee paddenstoelen er stijf tegen aan. Het is de Kostganger boleet ( Xerocomus parasiticus ). De naam zegt het al het is een parasiet. Hij leeft op en van de aardappelbovist. Hierdoor wordt deze aardappelbovist van binnen hol en kan geen sporen meer vormen. Hoewel deze bovisten giftig zijn kunnen de kostgangerboleetjes wel gegeten worden door de mens. Het is een neefje van het eekhorentjesbrood, maar veel kleiner. Bovendien moet je goed zoeken. Ze zijn niet zeldzaam, maar ik kom meer gezonde aardappelboleten tegen dan exemplaren met kostgangers. Gelukkig maar voor de, toch wel mooie, aardappelbovisten 

MINI-BOOMPJES



het boompjesmos



Op de Eshof liggen veel grafmonumenten. Heel veel verschillende van formaat en uitvoering. Op zich is dat al de moeite waard om te gaan zien. Een funeraire tentoonstelling van grafmonumenten zou je kunnen zeggen. Deze monumenten zijn gemaakt van verschillende steensoorten. Doordat er aan veel oude monumenten geen onderhoud meer wordt gepleegd gaan er mossen op groeien. Vanwege die enorme verscheidenheid aan steensoorten is een begraafplaats een heel aantrekkelijke plaats voor bryologen, zeg maar mossenkenners. Vooral op het oudste gedeelte van de Eshof zijn veel mossen te vinden. Bladmossen, levermossen en korstmossen. Door de manier waarop  de begraafplaats zelf wordt onderhouden groeien in het gras en onder de bomen ook nog eens veel andere soorten. Dan nog mossen die op de oudere bomen groeien. Kortom heel veel te zien en te ontdekken.

Op een paar graven met een grindbed ontdekte ik het Boompjesmos ( Climacium dendroides ). Het groeit als een klein boompje. Een stammetje met een boomkroontje, een aantal centimeters hoog. Doordat ze uitlopertjes vormen ontstaat er als het ware een klein oerwoudje  Dit mos kende ik van natte hooilandjes rond het Zuidlaardermeer en dacht dat het op deze plek veel te droog zou zijn. Dus de boeken maar eens op tafel. Daar staat te lezen dat het een vochtminnend mos is maar soms ook gevonden wordt op graven met een grind bedekking. Ze verdragen dan afwisselend perioden van natte en droogte. Een heel sterk plantje dus. 



mini oerwoud van boven gezien



EIEREN

Veel eenjarige potplanten hebben er de brui aan gegeven. Het weer is niet slecht vandaag. Een buitje en regelmatig zon. Warm is het niet, maar daar zijn jassen voor. De afgestorven plantenresten in de kruiwagen en potten waar ze in stonden legen. Met grond in de potten zullen ze straks stuk vriezen. Ieder jaar weer nieuwe kopen is mij te gek. Sommige planten hebben hun wortels door het gaatje in de pot in de grond eronder goed vastgezet dus even stevig trekken. Ha, een worm, die zal ik eens aan mijn zonnebaarsje geven.



pas gelegd



Ik gooi hem in het vijvertje en hap weg is de worm. Niet de zonnebaars maar het snoekje van 10 cm. lang had hem te pakken. Straks nog maar een voor de andere slokop vangen. Onder de potten zitten veel pissebedden, miljoenpoten en enkele duizendpoten. Maar wat is dat! Al geruime tijd kom ik hele kleine piepjonge slakjes tegen in de tuin op de planten. Zelfs op de muren van het huis zitten ze. Hier heb ik het begin, de eieren. Een klein hoopje glanzende kraaltjes. Jammer voor de legger van dit hoopje, maar ik ruim ze toch maar op. Wel eerst even een foto maken natuurlijk. 

NA DE VORST



Vingerplant - Fatsia japonica

 Na drie nachten met nachtvorst nog steeds bloemen in de tuin. Het gras was wit bevroren, de auto een ijspaleis. Het is gebeurt met de bloemen dacht ik. Dat is dus erg meegevallen. Zelfs de oost-indische kers heeft het overleefd. Eigenlijk alles wat op dat moment bloeide, heeft het overleefd. In mijn altijd groenblijvende Fatsia japonica, ook wel vingerplant geheten, zat een bloemknop. Nog bloemen daaruit zien komen had ik al uit mijn hoofd gezet. Maar nee hoor hij is gewoon doorgegaan en bloeit nu.
Vroeger werd dit gewas meestal als kamerplant gebruikt. Oorspronkelijk komt hij uit Japan, Korea en Taiwan. Zijn naaste familie is de bekende klimop. Ooit heeft men deze twee soorten gekruist en onstond een andere bekende kamerplant, de Fatshedera. Mijn Fatsia is 8 jaar geleden bij mij ook als kamerplant begonnen.Toen na een aantal weken de plant er steeds beroerder uit ging zien heb ik hem buiten de deur gezet. Regelmatig wel wat water gegeven , maar er verder geen aandacht aan geschonken. De rest van de tuin moest nog worden aangelegd. Na de winter bleek hij nog in leven dus kreeg hij als dank een plekje in de tuin. Hij groeide goed, gaf ook bloemknoppen. Vaak erg laat dus zorgde de vorst voor een vroegtijdig einde. Gedurende een strenge vorstperiode waren zelfs de toppen kapot gevroren. In de zomer liep de plant echter gewoon weer uit, zelfs met meerdere scheuten. En nu dus bloemen. Best wel leuk eigenlijk.

BEEST OP DE MAT

Zit je rustig je boterhammetje op te eten, loopt er een beest over de vloer. Snel in een potje stoppen en kijken wat het is. Het lijkt op een zwarte oorwurm, maar heeft geen tang, wel zo'n kort schildje. Daar hebben we de naam al. Dit dier hoort tot de familie van de kortschildkevers ( Staphylinidae ). Welke soort het precies is weet ik niet, er zijn er zoveel. Gauw op de foto gezet, wie weet kom ik nog eens achter zijn naam. De kortschildkeverfamilie is na de snuitkeverfamilie ( Curculionidae ) de grootste keverfamilie op onze aardbol. Het totaal aantal beschreven soorten loopt tegen de 50.000!! In Europa lopen en vliegen er meer dan 2000 soorten. Ze zijn al heel lang op ons planeetje. Er zijn fossielen bekent uit de Trias periode, zo'n 200 miljoen jaar geleden. Je kan ze overal tegen komen. In huis dus, maar dat was per ongeluk, nat of droog zelfs aan de zilte kust zitten ze. In compost, tuinen onder of boven de grond, werkelijk overal. Het zijn op een enkele uitzondering na, echte roofdieren. Ze jagen op allerlei insekten, hun larven en andere geleedpotigen. In vogelnesten zitten ze ook en leven daar van vlooien en ander ongedierte. Een welkome gast voor onze gevederde vrienden. Nesten van zoogdieren weten ze ook te vinden, ook daar ongedierte genoeg.

Ja zelfs in mierennesten komen ze voor. Een aantal soorten parasiteren vliegenpoppen. Geen wonder dat ze het al miljoenen jaren uithouden hier. Tegenwoordig wordt onderzocht of er soorten zijn die kunnen worden ingezet als biologische bestrijder van voor de mens lastige en schadelijke insekten. Ik heb hem maar gauw weer losgelaten in mijn tuin. Ongedierte genoeg denk ik. Laat hem het biologisch evenwicht maar in stand houden,

DE LAATSTE BLOEMEN?



oost-indische kers



Een droge dag vandaag. Tijd om de ravage in de tuin wat op te ruimen. De zonnebloem was geknakt door de wind en lag met z'n twee-en-een halve meter in het slijk. De springbalsemienen hadden ook de geest gegeven. De Hosta's hebben vieze snotterige bladeren. Om kort te gaan, opruimen die troep. Ondanks het vervelende weer van de laatste tijd bloeit er toch nog heel wat. De oostindische kers doet nog steeds zijn best. Ook al zitten er al wat gele blaadjes aan en heel veel zaad. Zelfs onder de plant ligt het er vol mee. Maar even een handvol verzamelen en laten drogen. Het volgend jaar wil ik er niet zonder zitten. De laat gezaaide goudsbloemen doen ook aardig mee. Het zaad daarvan is nog niet rijp, dus maar even wachten met oogsten. Teunisbloemen bloeien ook nog, maar hebben tevens al heel veel rijp zaad. Oogsten van dat zaad doe ik niet, die komen volgend jaar vanzelf wel weer op. Herfstasters hebben wel last gehad van de regen maar ze bloeien rustig door. Mijn cyclaampjes zijn grotendeels door de slakken vernield. De weerman heeft een aantal droge dagen beloofd, dus ik kan aan de slag om de zaak wat op te ruimen. Alleen omgevallen en rottende planten, de rest laat ik staan. Als er de komende winter dan sneeuw of rijp op komt, is het alsof de tuin weer in bloei staat. Bovendien zit tussen al dat dorre spul voer voor de vogeltjes. Spinnetjes, luizen, vliegjes en andere insektjes voor de insekteneters en voor de zaadeters allerlei zaadjes. Hoe zal het er morgen uitzien? Bloeien er dan nog plantjes? Zware grondvorst is er voorspeld. We zullen zien.

goudsbloem